Prirodni rezervat koji se nalazi na zapadnom delu planine
Kopaonik, na levoj strani klisure
Smokovske reke iznad koje se uzdižu vrlo atraktivne stene po kojima je
rezervat i dobio naziv.
Obuhvata površinu od 431,98 ha kojom je obuhvaćena klisura, čitav greben
Kozje stene, vis Kukavicu i istočne padine brda Jadovnik . U okviru površine
ovog rezervata izdvaja se nekoliko specifičnih celina. Kanjonski deo
karakteriše endemična i reliktna flora kao i raznovrsna i vrlo brojna fauna.
Reliktne šume klisure Samokovske reke grade smrče i naročito interesantne
jele kao i zajednice smrče, jele i vresa (Erico-Piceo–Abietum). Kozje stene
su jedini prirodni rezervat u kome raste lokalni endemit Kopaonika Viola
kopaonicensis ( kopaonička ljubičica ). Travna vegetacija Jadovnika i
Kukavice predstavlja hranidbenu bazu životinjskim vrstama.
Značajan je i ornitološki značaj ovog rezervata jer se tu mogu sresti vrste
kao što su: sivi soko (Falco peregrinus), orao zmijar (Circaetus gallicus),
osičar (Pernis apivorus), balkanska ušata ševa (Eremophila alpestris
balcanica), planinska strnadica (Emberiza cia ), itd .
Koncept zaštite usmeren je na: očuvanje autrohtonih prirodnih vrednosti,
praćenje stanja i promena, naročito na populacije retkih i ugroženih biljnih
i životinjskih vrsta i osetljivih ekosistema.
2. VUČAK -
Prirodni
rezervat koji se nalazi u severozapadnom delu parka, u predelu Banjskog
Kopaonika, na jugozapadnoj strani vrha Vučak. Obuhvata površinu od 62,02 ha.
Osnovnu vrednost predstavlja šumska zajednica smrče i jele
(Abieti–Piceetum-serbicum) koja je naročito interesantna jer jela daje
određeni indikatorski značaj a smrča raste iznad svog visinskog pojasa
(1550–1750m). Koncept zaštite odnosi se na očuvanje zajednice u celini.
Predstavnici faune ptica su šumska šljuka (Scolopax rusticola) koja je tu
najgušće naseljena, gaćasta kukumavka (Aegolius funereus), drozd ogrličar
(Turdus torquatus), osičar (Pernis aviporus), ćubasta senica (Parus
cristatus), krstokljun (Loxia curvirostra), itd...
3. MRKONJA –
Prirodni rezervat koji se nalazi na levoj dolinskoj strani Gobeljske reke
ispod lokaliteta Mrkonja. Obuhvata površinu od 31,10 ha.
Osnovnu vrdnost predstavlja klimaregionalna mešovita šuma smrče, bukve i
jele (Piceo–Fago–Abietum). To je reliktna šuma istorijski najstarija u
srednjeplaninskom pojasu Kopaonika. Koncept zaštite odnosi se na praćenje
prirodne sukcesije i očuvanje prirodnih vrednosti.
Fauna ptica zastupljenaje sa vrstama kao što su: belovrata muharica
(Ficedula albicollis), mala muharica (Ficedula parva), vatroglavi kraljić
(Regulus ignicapillus), crna žuna (Dryocopus martius), zimovka (Pyrrhula
pyrrhula), itd.
4. JANKOVA BARA – najveća tresava na Kopaoniku, sa većim brojem tresavskih
zajednica kao i specifičnih zajednica smrče, jele, crnog i belog bora.
5. GOBELJA – rezervat predstavnika planinskih, klimaregionih zajednica i
osobenih zajednica ostenjaka sa staništima izrazito retkih i ugroženih
vrsta.
6. BARSKA REKA – obuhvata za nauku značajne šumske zajednice bukve, jele i
smrče reliktnog karaktera.
7. SAMOKOVSKA REKA – obuhvata izuzetno interesantne i raznovrsne zajednice
smrče sa mahovinom, kiselicom, bekicom i dr., kao i vegetaciju tresava.
8. METOĐE – sa šest fitocenološki različitih smrčevih i bukovih zajednica i
nizom drugih retkih i reliktnih biljnih vrsta.
9. JELAK – sa interesantnim bukovo jelovim ekosistemom u okviru koga se
javlja značajna i retka vrsta tise.
10. SUVO RUDIŠTE – izraziti predstavnik visokoplaninskog predela na gornjoj
granici šumske vegetacije sa klimaregionalnim zajednicama borovnice, niske
kleke i subalpske smrče, kao i zajednicama tipca i metličaste vlasulje.
11. DUBOKA – u opštini Brus – obuhvata delove reliktne zajednice bukve sa
šašikom, kao i zajednicu bukve sa crnim grabom (jedina ovakva zajednica na
Kopaoniku).
12. JELOVARNIK – hidrološki i geomorfološki spomenik, vodopad sa tri kaskade
ukupne visine 70 m, okružen zajednicom bukve, jela i smrče.
13. BELE STENE – (ŽLJEB) geološki spomenik, istaknuti stenski mrav
krečnjaka, u predelu gornje granice šumske vegetacije sa zajednicama
borovnice, niske kleke i subalpske smrče.
Prirodni rezervat koji se nalazi na zapadnom delu planine Kopaonik, na
levoj strani klisure Smokovske reke iznad koje se uzdižu vrlo atraktivne
stene po kojima je rezervat i dobio naziv.
Obuhvata površinu od 431,98 ha kojom je obuhvaćena klisura, čitav greben
Kozje stene, vis Kukavicu i istočne padine brda Jadovnik . U okviru površine
ovog rezervata izdvaja se nekoliko specifičnih celina. Kanjonski deo
karakteriše endemična i reliktna flora kao i raznovrsna i vrlo brojna fauna.
Reliktne šume klisure Samokovske reke grade smrče i naročito interesantne
jele kao i zajednice smrče, jele i vresa (Erico-Piceo–Abietum). Kozje stene
su jedini prirodni rezervat u kome raste lokalni endemit Kopaonika Viola
kopaonicensis ( kopaonička ljubičica ). Travna vegetacija Jadovnika i
Kukavice predstavlja hranidbenu bazu životinjskim vrstama.
Značajan je i ornitološki značaj ovog rezervata jer se tu mogu sresti vrste
kao što su: sivi soko (Falco peregrinus), orao zmijar (Circaetus gallicus),
osičar (Pernis apivorus), balkanska ušata ševa (Eremophila alpestris
balcanica), planinska strnadica (Emberiza cia ), itd .
Koncept zaštite usmeren je na: očuvanje autrohtonih prirodnih vrednosti,
praćenje stanja i promena, naročito na populacije retkih i ugroženih biljnih
i životinjskih vrsta i osetljivih ekosistema.